Auteursrecht

Auteursrecht

Inleiding

Het beschermingsvoorwerp van het auteursrecht is elk werk van letterkunde en kunst. Het auteursrecht beschermt evenwel geen ideeën, gedachten, principes, methoden of concepten. Enkel wanneer uw stuk een concrete en originele vorm heeft gekregen, komt zij in aanmerking voor bescherming. Veelgestelde vragen richten zich tot wie nu juist het auteursrecht kan claimen (ook bij meervoudige of ondeelbare werken), wat de prerogatieven zijn van een auteur (vermogensrechten: [reproductierecht, distributierecht, adaptatierecht, vertaalrecht, bestemmingsrecht, etc.], en morele rechten: [divulgatierecht, paterniteitsrecht en integriteitsrecht]) en welke nu de bestaande wettelijke en reglementaire uitzonderingen zijn.

Het beschermde voorwerp

Artikel 1 van de Wet betreffende het auteursrecht en de naburige rechten stipuleert dat 'alleen de auteur van een werk van letterkunde of kunst het recht heeft om het op welke wijze of in welke vorm dan ook te reproduceren of te laten reproduceren'. Dit impliceert dat enkel werken van letterkunde of kunst door het auteursrecht worden beschermd (geschriften, beeldende kunst, audiovisuele werken, etc.). Bescherming kan pas worden verleend wanneer er sprake is van een origineel en concrete vorm, met andere woorden 'loutere ideeën' genieten geen bescherming.

Wie is de auteur?

In beginsel is steeds de natuurlijke persoon die het werk tot stand heeft gebracht of gecreëerd de titularis van het auteursrecht. Dit impliceert dat enkel een fysiek persoon de initiële eigenaar van het auteursrecht kan zijn. Bijzondere regels zijn evenwel van toepassing bij anonieme werken, werken gemaakt in kader van een arbeidsovereenkomst of bij (on)deelbare werken door meerdere auteurs. Bovendien kan men contractueel afwijken van het standaardprincipe.

De rechten van een auteur

De rechten van een auteur vallen uiteen in twee categorieën: de morele rechten en de vermogensrechten.

De vermogensrechten van een auteur zijn de volgende: een reproductierecht (recht tot verveelvoudiging, distributierecht, adaptatierecht, vertaalrecht en bestemmingsrecht), een publiek mededelingsrecht en een tentoonstellingsrecht (vnl. van belang bij werken van beeldende kunst). Deze vermogensrechten zijn in tijd beperkt (70 jaar tot na het overlijden van de auteur), en ontstaan vanaf het werk aan de beschermingsvoorwaarden voldoet.
Er bestaan verschillende uitzonderingen op bovenstaande vermogensrechten, zoals het citaatrecht, de privé-kopie, en uitzonderingen voor wetenschappelijke, school- of onderwijsdoeleinden, et cetera.

De morele rechten van een auteur bestaan uit een divulgatierecht (recht tot bekendmaking), een paterniteitsrecht (erkenning van vaderschap) en een integriteitsrecht (eerbied voor het werk). Morele rechten zijn onvervreemdbaar, verjaren samen met de vermogensrechten en kunnen na het overlijden van de auteur slechts uitgeoefend worden door welbepaalde personen.

(Zie ook "Hoe bescherm ik mijn idee: i-Depot").

Terug naar boven.


Auteursrecht principes

De wettelijke principes van het auteursrecht handelen over het voorwerp van het auteursrecht, wie nu juist de auteur is en op welke morele en vermogensrechten de auteur zich kan beroepen.